Yol

Nefessiz uyandım. Kendimi bu kadar ağır duyumsadığımı hatırlamıyorum hiç. Bedensel bir ağırlık değil bahsettiğim, aksine bedenim kontrolümde değilmişçesine hafif ve hareketli. Ağır olan algım. Zihnimi taşıyamıyorum sanki. Her zaman gördüğüm şeyleri gözlerim taşırken zorlanıyor, zihnim adlandırırken. Söylenmiş, söylenmemiş kelimelerimin hepsi boğazıma dizilmiş, mahşer yeri olan ağzımdan çıkmak için ötekini boğmaya çalışıyor. Kurulmuş cümleler hiç kurulmamış olanları daha çok hırpalıyor. Nihayetinde hiçbiri çıkamıyor, beni boğuyor.

Göğsümde boşalsa uçacağıma emin olduğum dünyanın tüm havası sanki. Bu ana kadar hep nefes almışım da hiç vermemişim gibi… Kelimelerden kapanmış dokuz boğumdan çıkmak için yol bulamıyor. Farkında dahi olmadan kalkıyorum yerimden. Bu evi bir yerlerden hatırlıyorum. Anılarımdan çekip çıkaracağım sanki ama zihnimin karmaşasında anılarımı bulamıyorum. Zorlamaktan vazgeçtim. Hayatımda ilk kez anlamlandırmaya uğraşmadan, izlemeye karar veriyorum gözümün gördüklerini.

Yürüyorum. Çıktığım odaya dönüp bakmak gelmiyor aklıma. Sağda, küçük bir odaya açılan bir kapıdan giriyorum. Küçük bir kız çocuğu. Kıvırcık sarımsı saçları olan, zayıf, minicik suratına büyük kulaklarıyla bir kız çocuğu. Camdan dışarıyı izliyor. Dışarıda çocuk sesleri şen şakrak… Annesi içeride çok mühim bir ev işiyle ilgileniyordur, muhakkak. Düşünme diyorum kendime, önüne bak. Çocuk kafasını kaldırıyor ve gözlerime bakıyor. Öyle bir bakış ki bu, içimde bir ateş alevleniyor sanki. Bağırmak istiyorum, konuşamıyorum. Gözlerimden yaşlar boşanıyor, içimdeki yangını söndürür sanıyorum, aksine parlatıyor. Ne var bu bakışlarda Allah’ım? Ruhum sancıyor.

Arkamı dönüp koşarak evin içinde annesini arıyorum. Bulunca kolundan tutup gözlerinin içine bakacağım ve içimdeki tüm alevi yüzüne püskürteceğim. Mutfakta buluyorum kadını. Ne kadar genç… Onun yaşında ben neler yapıyordum, nerede eğlendiriyordum gönlümü diye geçiyor aklımdan. Bir acıma duygusu kaplıyor şimdi yüreğimi. Bu ateşin muhatabı o değil belki de, diye kendi içimde kavrulmaya devam ediyorum. Yine de geçiyorum karşısına. “Bu çocuk çok yalnız, git kurtar, bir kere sarıl, seni çok seviyorum de, yavaş yavaş ölüyor görmüyor musun?” demek istiyorum. Çıkmıyor Allah’ın cezası ses, nefes. Kadın da görmüyor beni zaten, o kadar meşgul ki hiçbir şey yapmakla. Daha fazla dayanamıyorum, kaçarak çıkıyorum evden.

Koşuyorum. O gözleri aklımdan silmek için koşuyorum. Şehrin en büyük, en bilinen caddesinde aşağıya doğru koşuyorum. Şehri de, bu caddeyi de çok iyi tanıyorum. Anı değil bu. Zorlanmadan geçiyorum tüm dükkanları, evleri. Nereye koştuğumu biliyor gibiyim. Ara sokaklardan birine sağa doğru dönüyorum, sonra sola. Bir anda duruyorum sebebini bilmeden. Yeşil bir kapının önünde, hızla giden bir araba önümde aniden fren yapmış gibi, korkuyla duruyorum ve kendimi içeri atıyorum. İki katlı bir bina iki ayrı girişi olan. Soldan içeriye doğru açılan bir bahçe kapısı demir ve yeşil o da. Giriyorum kapıdan, on metre kadar yürüyüp kocaman bir bahçeye atıyorum adımımı. Tam karşıda, az uzakta bir müştemilat balkonunda oynayan çocuklara takılıyor gözüm. Sağ yanımda genişleyen bahçeye hızla göz atıp çocuklara yaklaşıyorum. 8 yaşında var yok bir kız çocuğu. Onu bir yerden tanıdığımı zannediyorum. Oturmuş balkonun duvarına, ayağındaki terliği fırlatıp duruyor. Daha küçük olan çocuklar da her seferinde getirip giydiriyor terliği ayağına. Kız atıyor, çocuklar giydiriyor. “Neden itiraz etmiyor ufak olanlar?” diye düşünüyorum. Büyük olan küçükleri tehdit ediyor: Vermezseniz küserim! Minikler korkularından, her seferinde, istemeden de olsa, giydiriyor terliği. Büyük kız kendini biraz daha değerli hissetsin diye, küçükler değersizleşiyor. Bahçeye bakıyorum tekrar sağ omzumun üzerinden çevirip başımı. Kadınlar oturmuş kışa hazırlık yapıyor. “Bu çocukları daha büyük kışlar bekliyor, görmüyor musunuz?” demek istiyorum ama fayda etmeyeceğini biliyorum. Kahredip dönüyorum arkamı, geldiğim yoldan uzaklaşıyorum. Şimdi daha sakinim. İçimdeki ateş büyüyor ama acısına alışmaya başlıyorum sanırım.

Yürüyorum. Caddeler boyu yürüyorum. Bir büfenin önünde duruyorum bu kez. Çevre yine tanıdık, bildik. Tek tük yüzler bile var tanıyorum diyebileceğim. Yorgun hissediyorum, ağırlık arttıkça artıyor sanki. Duvara yaslanmış, insanları izlerken gözüme bir şey çarpıyor. 13 yaşında bir kız çocuğu balkondan alt komşusunun balkonuna bir şeyler atıyor yanında kendinden küçük bir oğlan çocuğuyla birlikte. Atıp saklanıyorlar, besbelli muzırlık yapıyorlar, kikirdeyip duruyorlar. Bir “an” süresince de olsa bir ferahlık duyuyorum kıza bakarken. Sonra bir şeyler oluyor, çocuklar paniğe kapılıyor. Başımı indirdiğimde 20 yaşlarında genç bir adam görüyorum. Elinde bir kağıt parçası ile apartmana bakıp anlamaya çalışıyor kimin attığını. Kalbimdeki ferahlık tamamen yok oluyor. Bundan sonra olacak her ne ise, o kız çocuğunu büyüteceğini hissediyorum en derinimde, alev parlıyor, zorla da olsa kalkıp uzaklaşıyorum.

Yürüyorum. O kadar çok yürüyorum ki kısa bir an için bilincimi yitirdiğimi sanıyorum. Kendime geldiğimde bambaşka bir şehirde, yemyeşil bir kampüsteyim. Yolumu kaybederek dolaşırken genç bir kadınla karşılaşıyorum. Meraklı, o da bir şeyler arıyor besbelli. Gözümün içine bakıyor, aradığı şey bende olabilir mi diye baktığını anlıyorum. Yollarda arıyor, kitaplarda arıyor, en çok insanlarda arıyor. Bulamadıkça pes etmiyorsa da hep yanlış yollara sapıyor, hep yanlış kitapları okuyor, hep yanlış insanlara dokunuyor. ‘Pes ettim, gidiyorum’ diyor, tutuyorlar. ‘Azmettim, devam ediyorum’ diyor, tutuyorlar. Kendi tutamağını bulmak için çırpınıyor. Ne kadar kalabalık ve ne kadar yalnız diye düşünüyorum. Elini tutmak istiyorum. Elini tutup kalbine koymak, tutamak arıyorsan burada, hatırla demek… Ama konuşamıyorum. İlk kez giderken hep geriye dönüp bakıyorum. Bu kıza karşı içten bir sevgi hissediyorum. Yalnızlığını, arayışını, manayı bulduğunu görmek isterdim, diye düşünerek devam ediyorum yürümeye.

Yürüyemiyorum. Artık mecalim kalmadı. Ev sandığım yerdeyim. Evde biri var, mutfaktan sesler geliyor. Geniş antreden geçip yatağıma dönmek istiyorum artık. Uyumak istiyorum, çok uzun süre uyumak. Sol tarafta uzanan koridora giriyorum, sağdaki ilk odadan gelen seslere doğru başımı çevirdiğim an içimdeki ateş kavuruyor beni, ben artık ateş oluyorum. Gözlerim görünüyor bir tek, çünkü ben de artık tek bir şey görüyorum: Gözümü açtığım evde gördüğüm çocuk bu odadan çaresizce, o ilk bakışın aynısıyla bana bakıyor. Aklımı tamamen kaybettim artık, odama doğru koşuyorum ve gördüğü son şey yatağa uzanmış bedeni olan gözlerimi sonsuza dek kapatıyorum.

Yakaza

Bir ev.. Bu şehirde ne kadar olabilirse o kadar nezih bir semtte bir ev. Kapıdan çıktığında alabildiğine cadde, birçok araba ama en çok siyah araba trafikte, akışta. İçinde insanlar telaşlı, telaşsız, yine de zamanın içinde sabitlenmiş gibi. İnsan yükünden yorgun kaldırımları, yürüyüş parkurları. Sık sık iyi muameleye maruz kaldığını belli eden tenleri, etiketine göz ucuyla bakılmış kıyafetleri, topuklu topuksuz ama muhakkak pahada ağır ayakkabıları, nüfusun çok büyük bir yüzdesinin bir kez dahi kulağına çalınmamış markalara sahip aksesuarları ile kadınlar ve erkekler. Ve hep, her zaman ve her yerde anda kalabilen, en azından kalabilmek için benlik savaşı veren çocuklar. Kalabalık cadde. Hep bir yere yetişmeye çalışır gibi görünen hayat.

Bir ev.. İçeriye girdiğin anda dışarıdaki gerçeklikten koparan, gerçeğin ne olduğunu sorgulatan bir ev. Büyük ve dolambaçlı. Ve tam bir harabe. 1990’larda ücra bir Anadolu kasabasında metruk ama talih yüzüne gülmüş de zaman yolculuğuna çıkmış gibi bir ev.

Kapıdan girdim, her şey az sonra yerle bir olacak duygusu uyandıran bir oda, tam karşımda. Duvarlar sıvasız, boyasız. Zemin insan ayağı için gerçek bir varoluş mücadelesi. Girişteki bu kocaman odanın tek kıymetlisi sağ taraftaki duvar önünde tüm ihtişamıyla duran bir kömür sobası, kahverengi, kurulu. Koyu yeşil, eski, çok eski koltuklar. Yerde kıymeti bilinmemiş renkli bir Hereke halısı. Odadan çıkınca giriş kapısının sol yanından uzanan labirent gibi koridorları büyük bir çabayla geçtikten sonra bir oda daha. Misafir odası. Günün gerçekliğine, evin merkezinde olduğu o lüks semte en yakışan oda. Girişteki büyük odadan da büyük. Şampanya rengi duvarları, modern mobilyaları, halısı, örtüleri. İçime siniyor, burası çok önemli diyorum, burası Misafir Odası.

Ev benim. Yeni kiraladım. Ne kadar mutluyum, layığımı bulmuşum sanki. Yıllardır içinde yaşadığım hakikatin muazzam bir fotoğrafına somut bir varlık kazandırmış gibi mutlu. Bir çocuk gibi mutlu. Yuvamı bulmuş gibi mutlu.

Heyecanla çıkıyorum evden, şehrin bu en güzel caddesinde yürüyorum şimdi. Heyecan değil belki de bu duyumsadığım, iç huzuru. Yürürken umarsız, tanıdık simalar görüyorum, sarılıyorum sımsıkı, yüzümde kocaman bir gülümseme her zamankinden. Buraya taşındım diyorum, hadi gelin bana gidelim. Tutup kollarından sokuyorum kendi gerçekliğime bilâ-tereddüt. Eve girdikleri o an, kendi gözlerine inanamayan o insanların gözlerine bakıp görüyorum evim aslında nasıl bir yer. Görüyorum, gitmek istiyorlar, kaçmak, beni de kurtarmak hatta. Bir bana bakıyorlar, bir eve. Gezdiler üstelik, gördüler her köşesini. Bir bana bakıyorlar, bir eve.

Kapı açılıyor, çalmadan açıyor dışarıdan çok genç bir kadın, yanında pirifâni bir başka kadın daha. Biz de burada yaşıyoruz diyor, bu ev ısınmıyor, binlerce lira harcıyoruz ama ısınmıyor. Sobaya bakıyorum, soba nasıl yakılır bilmiyorum. Tadilata ihtiyaç var diyorum, biraz elden geçirilse aslında güzel bir ev, tadilata ihtiyaç var. Evet diyor yaşlı kadın, tadilata ihtiyaç var ama bu hiçbir zaman mümkün olmayacak. Kapıyı kapatmaya gerek bile duymadan uzaklaşıyorlar. Dönüyorum evde şaşkınlık ve hayal kırıklığıyla bana bakan tanıdık yüzlere. Ev sahipleri diyorum, apartmandaki herkes yaşlı, tadilata kimse yanaşmıyor.

İçimdeki huzur kayboldu. Eve dönüp bakıyorum, hala içeride olan insanların yüzlerine. Artık mutlu değilim. Gitmek istiyorum. Evden, bakışlardan kaçmak.. Kendime yakışanı yaptığım, asıl gerçekliğimi herkesin görmüş olduğu gerçekliğinden kaçmak, o muhitteki en ‘uygun’ evlerden birine o utançla sığınmak istiyorum. Tüm insanlar, ‘şimdi kendine yakışan bir ev buldun, o evde ne işin vardı?’desin ve yüzüme benim gerçek yüzümü hiç görmemiş gibi baksın istiyorum. Böyle bir şey mümkünse eğer…

Ve uyanıyorum. Neyse ki hepsi bir rüyaymış. Neyse ki.

İnsanlara baktığında ne görüyorsun?

“Eğer sen bir kardeşinde bir kusur görürsen, bilmelisin ki o kusur sende de vardır. İnsan insanın aynasıdır, sen onda kendini görürsün.” Hz. Mevlâna

Çok hayran olduğun, tanıdığın her haliyle sevdiğin insanlar var mı? Onlara her şey yakışır sanki, ne söyleseler, ne giyseler, ne yapsalar… En büyük hatalar bile onlar yaparsa epik bir hikayeye dönüşür gibi hisseder misin?

Peki ya geri kalan herkes? Acilen değiştirilmesi, dönüştürülmesi gereken birer vaka mı sence? Zihnin o güne kadar kurduğu tüm bağlantıları devreye sokup hızlı bir test kiti gibi “hasta”nın tanısını koyar mı? Üstelik bir de reçeteler yazar mısın bazen merhametle, bazen öfkeyle ama çoğunlukla kibirle?

Sahi çok inandığın şeylere muhalefet edildiğinde ne düşünürsün? Bir insanın bu kadar akıldışı konuşamayacağına, acilen eğitilmesi gerektiğine emin olur musun?

Peki, akşam haberlerinde ya da sosyal medyada onaylamadığın siyasi, toplumsal ya da bireysel olayları gördüğünde gözlerini devirerek söylediğin ‘bu insanlar iflah olmaz’ ya da ‘bu toplum adam olmaz’ gibi kalıp cümlelerin var mı?

Birisi seninle dertleştiğinde ya da başından geçen bir olayı anlattığında kendini kontrol etmekte zorlanır mısın bir şey söylememek, sadece aktif bir dinleyici olabilmek için? Karşında duran insana acilen bir tavsiye vermen gerekiyor gibi mi hissedersin?

Bu soruların tümüne cevabın benim gibi “evet” ise benim de yeni keşfettiğim çok muhteşem bir haberim var sana: Çok şanslısın! Çünkü varlık şatondaki kilitli odaların anahtarını ellerinde tutuyorsun sen. Nasıl büyük bir hediyeyle kutsandığını biliyor musun?

Kişiler bizim aynamızdır. Onlarda olduğunu vehmettiğimiz her bir veçhe aslında bizim, bize ait. Yazdığımız o reçeteler aslında bizim bir derdimize derman.

Son zamanlarda yeni bir alışkanlık edindim. Ne zaman birine tavsiye verdiğimi ya da birini yargıladığımı fark etsem sorarım kendime: Hangi yarana merhem bu söylediklerin, bu hislerin? Sonra dönerim içime, kendimi bir odanın kapısının önünde bulurum. O tavsiye ya da o yargılayıcı tavır açtırır bana odanın kapısını. Bazen en merhamet duyulası, bazen en öfkelenilesi, bazen de en kibirli gölgemle karşılaştırır beni. Ben olduğuna, benden olduğuna inanmadığım o gölge ayağıma yapışır. Oda karanlık, ben kapı ağzındayım. Işık arkamda, gölgem uzun uzadıya karşımda, benden büyük. Bazen acıyla, bazen hüzünle, bazen ölümüne korkarak girince odaya, bir ziya doldurur sanki odayı, gölge uzaklardan koşar gibi gelir bana, vuslata ermiş bir sevgili gibi parmak uçlarımdan dolar bedenime, yok olur, benden olan bana döner, ben olur.

Ve benim şatomda, “benim” diyebileceğim pırıl pırıl bir odam daha olur.