Sabahattin Ali- İçimizdeki Şeytan

Tanıtım Bülteninden:

“İsteyip istemediğimi doğru dürüst bilmediğim, fakat neticesi aleyhime çıkarsa istemediğimi iddia ettiğim bu nevi söz ve fiillerimin daimi bir mesulünü bulmuştum: Buna içimdeki şeytan diyordum, müdafaasını üzerime almaktan korktuğum bütün hareketlerimi ona yüklüyor ve kendi suratıma tüküreceğim yerde, haksızlığa, tesadüfün cilvesine uğramış bir mazlum gibi nefsimi şefkat ve ihtimama layık görüyordum. Halbuki ne şeytanı azizim, ne şeytanı? Bu bizim gururumuzun, salaklığımızın uydurması… İçimizdeki şeytan pek de kurnazca olmayan bir kaçamak yolu… İçimizde şeytan yok… İçimizde aciz var… Tembellik var… İradesizlik, bilgisizlik ve bunların hepsinden daha korkunç bir şey: hakikatleri görmekten kaçmak itiyadı var…”

Bu romanında, toplumsal gündemin kişilikler üzerindeki baskısını ve güçsüz insanın “kapana kısılmışlığını” gösteriyor Sabahattin Ali. Aydın geçinenlerin karanlığına, “insanın içindeki şeytan”a keskin bir bakış.

İçimizdeki Şeytan’ı okurken aklıma ekseriyetle liselerde edebiyat derslerinde yapılan tartışmalar geldi: Sanat, sanat için midir? Sanat, toplum için midir? Sabahattin Ali söz konusu olunca “Tabii ki toplum içindir.” diye ateşli şekilde savunası geliyor insanın. Çok duru bir kalem, çok net mesajlar bana kalırsa. En azından ben okurken iddia edildiği üzere politik kaygı göremedim. Çalkantılı bir hayat, şaibeli bir ölüm.. Eserleri de hem gidişatına, hem de sonuna uygun sanki hayatının. Derler ki Ali eserlerinde kendini başrole koyar. Bu eserde aslında hepimiz başroldeyiz. Fenalıklarımızın, acziyetimizin, iradesizliklerimizin bahanesi olarak muhakkak bir savunma mekanizması geliştiriyoruz. İçimdeki şeytan diyoruz, nefis diyoruz hatta direk şeytanı suçluyor, ona uydum diyoruz. Yazara tek bir yerde katılmıyorum ki, iyi insan içinde kötülük olmayan ya da nefsini öldürmüş insan değil, aksine onu ehlileştirmiş, terbiye etmiş insandır. İyi insan daha önce şeytanla tanışmamış olan değil, ona arkasını dönebilmiş insandır. Bu da şahsi fikrim olarak duruversin burada.